Yeşil Edremit Kuruyor! 2800 Yıllık Şamran Suyu Bağlara Akmıyor, Ağaçlar Tehlikede

Van’ın doğa cenneti olarak bilinen Edremit ilçesi, bugün tarihi bir çevre kriziyle karşı karşıya. Yaz aylarında binlerce yerli ve yabancı turistin uğrak yeri olan bu yeşil belde, kuraklık ve çölleşme riski altında. Sebep ise, yaklaşık 2800 yıldır Van Ovası’na hayat veren tarihi Şamran Kanalı’nın Edremit bağlarına artık su taşıyamaması.

Bir Medeniyetin Suyu Susuyor

Urartu Kralı Menua tarafından M.Ö. 9. yüzyılda inşa ettirilen ve “Menua Kanalı” ya da halk arasındaki adıyla Şamran Kanalı, Van’ın en eski sulama yapılarından biri. Gürpınar Ovası’ndan başlayan bu devasa mühendislik harikası, yüzyıllar boyunca Van Ovası’na ve çevresindeki köylere temiz su taşıdı. Kanaldan çıkan sular, zaman içinde çeşitli ara arterler aracılığıyla Edremit’in verimli bağlarına ve bahçelerine de ulaşıyordu.

Ancak son yıllarda, özellikle 2024 yazından itibaren, bu su akışı önemli ölçüde azaldı. Yerel halkın iddiasına göre, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapılan düzenlemelerle Şamran Kanalı’nın Edremit’e ulaşan koluna su verilmemeye başlandı. Bu durum, Edremit’in doğal örtüsünde ciddi bir tehlike oluşturuyor.

“Yeşil Edremit Tarih Olabilir”

Edremit halkından Cevdet Eyvaz, ailesinin yüzyıllardır bu topraklarda yaşadığını ve ilk kez böyle bir krizle karşılaştıklarını ifade ederek şu sözlerle durumun ciddiyetini aktarıyor:

> “Eskiden Şamran suyu, ara arterlerle bağlarımıza kadar gelirdi. Bu suyla meyve ağaçlarımız, üzüm bağlarımız hayat bulurdu. Şimdi ise yapraklar sararıyor, ağaçlar çatlamaya başladı. İçme suyunu kullanmak zorunda kalıyoruz ama bu sürdürülebilir değil. Böyle giderse Edremit’in yeşili tarihe karışır.”

Turizme de Darbe Vuracak

Edremit sadece tarımsal değil, aynı zamanda turistik bir merkez. Van Gölü kıyısında yer alması, yemyeşil doğası ve serinletici havası sayesinde yaz aylarında yerli ve yabancı binlerce turistin tercih ettiği bir destinasyon. Bölgedeki piknik alanları, mesire yerleri ve sahil yürüyüş yolları doğanın çekiciliğiyle bütünleşiyor.

Ancak yaşanan su krizi nedeniyle, bu cazibe merkezinin geleceği de tehlikeye girmiş durumda. Kuruyan ağaçlar, bakımsız kalan yeşil alanlar ve yükselen yangın riski, turizmi de sekteye uğratabilir.

Yetkililere Açık Çağrı: Bu Yeşilliğe Sahip Çıkın

Edremit halkı, bu tarihi ve doğal krizin çözülmesi için yetkililere sesleniyor. Başta Devlet Su İşleri 17. Bölge Müdürlüğü ve Van Valiliği olmak üzere tüm sorumlu kurumları göreve çağırıyorlar. Şamran Kanalı’ndan gelen suyun bir kısmının yeniden Edremit bağlarına yönlendirilmesi, talebin merkezinde yer alıyor.

“Sayın Valimiz Ozan Balcı’nın doğaya ve çevre düzenlemelerine olan hassasiyetini biliyoruz. Bu yüzden kendisinin bu konuya el atacağına ve Edremit’in kurumasına izin vermeyeceğine inanıyoruz.”

Gelecek İçin Son Fırsat Olabilir

Edremit’in doğasını ve turizm potansiyelini yaşatmak, aynı zamanda Van’ın geleceğini ve kimliğini korumak anlamına geliyor. Bu yalnızca bir sulama meselesi değil; bu, binlerce yıllık bir kültürün, doğanın ve insan emeğinin birlikte yaşadığı bir ekosistemin ayakta kalma mücadelesi.

Van’ın “yeşil yüzü” olarak tanımlanan Edremit’in, çölleşmeyle değil, yeşiliyle anılması için, kamuoyunun desteği ve yetkililerin acil müdahalesi hayati önem taşıyor.

Kaynak: Van Postası Gazetesi / Kenan Gül'ün Haberi