Van Beşeri Kalkınmada Son Sıralarda: Van Erzurum'un Gerisinde Kaldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Van ili, 2018-2022 döneminde beşeri kalkınma endeksinde en düşük performansı gösteren illerden biri oldu. TÜİK Bölge Müdürlüğü'nün yayınladığı rapora göre Van, 0.764’lük oranla dikkat çekerken, bu durum bölgedeki sosyo-ekonomik gelişme eksikliğini gözler önüne seriyor.

TÜRKİYE BEŞERİ KALKINMA ENDEKSİNDE YÜKSELİŞ TRENDİNDE

Türkiye genelinde beşeri kalkınma endeksi 2018’de 0.844 iken, 2022’de %1.1 artışla 0.854’e yükseldi. Bu rakam, Türkiye'yi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın belirlediği "Çok Yüksek Gelişmişlik" kategorisine dahil ediyor. Ancak endeksin alt bileşenleri incelendiğinde farklı sonuçlar ortaya çıkıyor:

Yaşam Beklentisi Endeksi: 2018'e göre %2,2 azalışla 0.882’ye geriledi.
Eğitim Endeksi: %3 artışla 0.807’ye yükseldi.
Gelir Endeksi: %2,6 artışla 0.875’e ulaştı.

ANKARA LİDERLİK KOLTUĞUNDA, VAN DİBİNDE

2022 yılı itibarıyla il düzeyinde en yüksek beşeri kalkınma endeksine sahip olan il Ankara oldu (0.891). Ankara'yı sırasıyla İstanbul ve Kocaeli, İzmir ve Muğla takip etti. Beşeri kalkınma endeksi en düşük iller arasında ise Ağrı (0.748) başı çekiyor, onu Şanlıurfa, Van, Muş ve Bitlis izliyor.

Van'ın durumu diğer Doğu Anadolu illeriyle karşılaştırıldığında da benzer bir tablo ortaya çıkıyor:

Muş: 0.769
Bitlis: 0.782
Hakkari: 0.812

BEŞERİ KALKINMA ENDEKSİNDE DÜŞÜŞ YAŞAYAN İLLER BELLİ OLDU

Beşeri kalkınma endeksi son beş yılda bazı illerde düşüş gösterdi. Trabzon (%0,2), Ordu (%0,1), Rize (%0,03) ve Karabük (%0,02) bu konuda öne çıkan iller oldu. Ancak Kilis (%4,1), Şırnak (%4,0), Çankırı ve Hakkari (%3,9) ile Ağrı (%3,8) gibi iller ise beşeri kalkınma endeksinde önemli bir yükseliş kaydetti.

Bu durum, bölgesel eşitsizliklerin devam ettiğini ve bazı bölgelerde kalkınma çabalarının yetersiz kaldığını gösteriyor. Van'ın bu olumsuz tablo içinde yer alması, bölgedeki sosyo-ekonomik sorunlara acil çözümler bulunmasının gerekliliğini ortaya koyuyor.

Kaynak: Van Postası Gazetesi