Türkiye Dünyada Krizlerin Çözümü İçin Kilit Ülke Oldu

Çin basını ve uluslararası uzmanlar Türkiye'nin küresel krizlerin çözümündeki artan rolüne dikkat çekiyor. Essex Üniversitesi Profesörü Natasha Lindstaedt’ın Asia Times’ta yayınlanan kapsamlı analizinde, Türkiye'nin diplomatik manevraları ve stratejik konumu mercek altına alındı.

Türkiye, son dönemde attığı cesur dış politika adımlarıyla uluslararası arenada öne çıkmaya devam ediyor. Bölgesel ve küresel gelişmelerdeki etkisi giderek artan Türkiye’nin diplomasi hamleleri, dünya kamuoyunda yakından takip ediliyor.

TÜRKİYE, BİRDEN FAZLA KÜRESEL KRİZİN ÇÖZÜMÜNDE ARABULUCU ROLÜNÜ OYNADIKÇA GÜÇLENİYOR

Lindstaedt'in makalesinde dikkat çeken en önemli tespitlerden biri, Türkiye’nin Suriye ve Ukrayna’daki çatışma bölgelerinde çözüm arayışlarında giderek artan ağırlığı. Hem Avrupa, ABD hem de Rusya ile kurduğu stratejik ortaklıklar sayesinde dış politikada güçlü bir konum elde eden Türkiye, uluslararası arenada etkili bir arabulucu olarak öne çıkıyor.

RUSYA, İRAN VE SURİYE İLE STRATEJİK İLİŞKİLERE ODAKLANIYOR

Asya ve Avrupa arasındaki stratejik kavşak noktası olan Türkiye, akıllı diplomatik müzakereleriyle dikkat çekiyor. 2000’lerin başından itibaren iş birliği odaklı bir dış politika izleyen Türkiye, ekonomiyi ön planda tutarak Rusya, İran ve Suriye ile yakın ilişkiler kurdu. Aynı zamanda NATO üyesi ve Avrupa Birliği ile önemli ticaret ortaklığı yürüten Türkiye, Rusya, Ukrayna, Çin ve Orta Doğu ülkeleriyle de güçlü bağlar geliştiriyor.

ERDOĞAN’IN DİPLOMASİSİNİN ETKİSİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hem dostlarıyla hem de rakipleriyle eşit mesafede durması, Türkiye’ye stratejik esneklik kazandırıyor. Bu yaklaşım, Türkiye'nin farklı aktörlerle iş birliği yapabilmesini ve küresel sorunlara çözüm bulabilmesini kolaylaştırıyor.

TÜRKİYE, RUSYA'YA BOYUN EĞMEDİ

Türkiye, Rusya’nın en büyük ikinci ticaret ortağı olmasına rağmen Moskova’ya tam anlamıyla bağımlı değil. Ankara, Rus gazına ve bankacılık ağlarına güvenmeye devam ederken, yıllık 60 milyar doların üzerinde bir ticaret hacmiyle ilişkileri sürdürüyor. Türkiye, işlevsel bir ilişki yürütürken de Moskova'nın politikalarına boyun eğmekten kaçınıyor.

SURİYE’DEKİ DENGELENME ÇABASI

Rusya’nın Suriye'deki askeri üslerini eleştiren ve hava sahası erişimini kısıtlayan Türkiye, İdlib bölgesindeki varlığıyla Rusya’nın nüfuzunu sınırlıyor. 2020’de gerçekleştirilen SİHA operasyonlarıyla Suriye muhalefetine destek vererek Rusya destekli faaliyetleri geri püskürtüyor.

KARADENİZ'DEKİ STRATEJİK ÜSTÜNLÜK

Ukrayna savaşında Karadeniz'deki üstünlüğü ele geçiren Türkiye, Montrö Sözleşmesi’ni uygulayarak milyonlarca ton tahılın güvenli geçişini sağlıyor ve Rusya’nın deniz gücünü kısıtlıyor. Kırım'ın Rusya tarafından ilhakını tanımayan Türkiye, bölgedeki 5 milyondan fazla Türk vatandaşının (Kırım Tatar kökenli) olması nedeniyle bu konuya özel önem veriyor.

UKRAYNA’YA DESTEK VE NATO İŞBİRLİĞİ

Türkiye, Ukrayna'ya Bayraktar TB2 insansız hava araçları, ağır silahlar ve elektronik harp sistemleri gibi askeri destek sağlıyor. Ukrayna'nın bağımsızlığını koruyarak Rusya’nın Karadeniz'deki etkisini dengelemeyi hedefleyen Türkiye, NATO ile iş birliği yaparak Ukrayna'nın yenilmemesini sağlamaya çalışıyor. Ateşkes sonrası barış gücü olarak katkıda bulunmaya da hazır olduğunu belirtiyor.

PRAGMATİK SURİYE POLİTİKASI VE BATILI MÜTTEFİKLERLE İLİŞKİLER

Suriye ile olan ilişkilerinde pragmatik bir yaklaşım benimseyen Türkiye, zaman zaman Esad karşıtı muhalifleri destekleyerek stratejik hedeflerini gerçekleştirmeye çalışıyor. Ukrayna'daki gelişmeler ise Türkiye’nin Batılı müttefiklerinden daha fazla ekonomik ve diplomatik taviz almasına yardımcı oluyor.

ENERJİDE BAĞIMSIZLIŞA YÖNELİK ADIMLAR

Türkiye, Karadeniz ve Doğu Akdeniz'de keşfedilen doğalgaz rezervleriyle enerji alanında bağımsızlaşmayı hedefliyor. Trans-Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) projesiyle Kafkaslar, Orta Asya ve Rusya’dan Avrupa’ya gaz taşıyarak bir enerji merkezi olmayı planlıyor.

ABD İLE STRATEJİK İŞBİRLİĞİ VE ASKERİ GÜÇ

Türkiye, ABD ile olan ilişkilerinde stratejik hedeflerine odaklanarak Ortadoğu'daki kilit rolünü pekiştiriyor. 2019’da Suriye operasyonlarında yaşananlara rağmen Washington'dan askeri bir tepki gelmedi. NATO üyesi olarak güçlü bir askeri güce sahip olan Türkiye, ABD ile savunma işbirliğini artırmak için çaba gösteriyor.

TÜRKİYE DÖNÜŞEN JEOPOLİTİK DENGELERDE ÖNE ÇIKIYOR

G20 üyesi ve dünyanın en büyük 20 ekonomisinden biri olan Türkiye, diplomatik ve askeri etkisini genişletmeye kararlı. İçerideki zorluklara rağmen dış politikada önemli bir dengeleyici güç haline gelen Türkiye, Rusya, ABD ve Avrupa ile olan ilişkilerinde stratejik esneklik gösteriyor. Şu anki jeopolitik denklemde, tüm taraflar Ankara’yı kendi yanlarında görmek istiyor.