TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan köklü değişiklikler, Türkiye'de trafik ceza sistemini baştan aşağı yeniliyor. Plaka oynamasından hız ihlaline, alkollü araç kullanmaktan uyuşturucu etkisinde trafiğe çıkmaya kadar birçok ihlalde para cezalarında ciddi artışlar hayata geçirildi. Yeni düzenlemeyle birlikte ehliyete el koyma ve trafikten men cezalarının kapsamı genişletilirken, özellikle kamu güvenliğini tehdit eden davranışlara yönelik caydırıcı yaptırımlar getirildi.
Trafik İhlallerinde Para Cezalarında Rekor Artış
Karayolları Trafik Kanunu'nda yapılan değişiklikler, trafik güvenliğini artırmayı ve can kayıplarını azaltmayı hedefliyor. Yeni düzenlemeye göre trafikte drift atan, makas yapan, konvoy oluşturarak can güvenliğini tehlikeye sokan sürücülerin hem ehliyetlerine el konulacak hem de araçları trafikten men edilecek. Bu kapsamlı değişiklikler, özellikle genç sürücüler arasında yaygın olan tehlikeli araç kullanma alışkanlıklarına karşı sert önlemler içeriyor.
Plaka Değişikliği ve Hız İhlallerine Ağır Yaptırımlar
Yeni yasayla birlikte en dikkat çeken değişikliklerden biri plaka manipülasyonlarına getirilen ağır cezalar oldu. Plakasında bilerek değişiklik yaparak farklı okunmasına ya da okunamamasına neden olan sürücülere 140 bin TL para cezası verilecek ve araçları 30 gün süreyle trafikten men edilecek.
Hız ihlallerinde ise kademeli ceza sistemi getirildi:
- Yerleşim yeri içinde hız sınırını 46-55 km/s aşanların ehliyetine 30 gün el konulacak
- 56-65 km/s aşanların ehliyetine 60 gün el konulacak
- 66 km/s ve üzeri aşanların ehliyetine ise 90 gün el konulacak
Acil Durum Araçlarına Yol Vermeme Cezaları Katlandı
Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeyen sürücülere 15 bin TL ceza uygulanacak. Ambulans, itfaiye ve yangınla mücadele araçlarına yol vermeyenlere ise 46 bin TL ceza kesilecek ve ehliyetleri 30 gün süreyle geri alınacak. Bu düzenleme, acil durum müdahalelerinin önündeki engellerin azaltılmasını amaçlıyor.
Alkollü ve Uyuşturuculu Araç Kullanmaya Rekor Ceza
Trafikte en tehlikeli ihlallerden biri olan alkollü araç kullanmaya getirilen cezalarda önemli artışlar yaşandı. 0.50 promilin üstünde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülere verilen para cezası **700 liradan 25 bin liraya** yükseltildi.
Uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanmanın cezası ise çok daha ağır:
- Uyuşturucu kullandığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira para cezası verilecek
- Sürücü belgesi doğrudan iptal edilecek
- Bu düzenleme, uyuşturucu etkisinde araç kullanmanın alkollü araç kullanmaya göre daha tehlikeli kabul edildiğini gösteriyor
Trafikte Saldırgan Davranışlara Sert Önlem
Yeni yasayla birlikte trafikte saldırgan davranışlar da hedef alındı. Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı takip eden veya araçtan inen sürücülere:
- 180 bin TL para cezası
- 60 gün ehliyet geri alma
- 30 gün trafikten men cezası verilecek
Ayrıca trafikte birden fazla şerit değiştirenlere (makas atma) 90 bin lira para cezası uygulanacak.
Teknolojik Cihaz Kullanımı ve Gürültü Kirliliğine Yeni Düzenlemeler
Seyir halinde cep telefonu kullanan sürücülere 5 bin TL idari para cezası kesilecek. Araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının yönetmelikteki şartlara uygun ve kamunun huzurunu bozmayacak şekilde kullanılması zorunlu hale getirildi.
Bu kurala uymayanlara:
- Uygunsuz kullanım için 3 bin lira ceza
- Uygun olmayan cihazları bulunduran ve kullananlara 21 bin lira para cezası
- Araçlar 30 gün trafikten men edilecek
Araçta çevreyi rahatsız edecek şekilde gürültüye neden olan değişiklikler için sürücüye 16 bin TL ceza uygulanacak.
Yarış ve Tehlikeli Manevralara Ağır Ceza
Trafikte akrobatik hareketler yapan motorlu bisiklet ve motor sürücülerine 46 bin lira para cezası kesilecek ve araçları men edilecek. Yarış yapan sürücülere ise 46 bin TL ceza verilecek ve ehliyetleri 2 yıl süreyle geri alınacak.
Kırmızı ışık ihlali yaparak kazaya neden olan sürücülerin ehliyetleri 60 gün geri alınacak ve iade için psikoteknik değerlendirme şartı aranacak.
Ölümlü Kazalarda Olay Yerinden Ayrılma Cezası
Yeni düzenlemeyle birlikte ölümlü veya yaralanmalı kazalarda, zorunlu haller dışında izin almadan olay yerinden ayrılanlara 1 ila 3 yıl hapis cezası verilecek. Bu madde, hit-and-run (çarptı-kaçtı) olaylarının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde polislerin uyarı ve işaretlerine rağmen "dur" ikazına uymayarak kaçanlara:
- 200 bin lira idari para cezası
- Sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak
- Araç 60 gün süreyle trafikten men edilecek
Bisiklet ve Mikromobilite Araçlarına Yeni Kurallar
Bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosikletlerin yaya yollarında kullanılmasına 5 bin TL ceza uygulanacak. Bu düzenleme, özellikle büyük şehirlerde artan mikromobilite araçları kullanımına yönelik düzenlemeler içeriyor.
Ayrıca karlı ve buzlu havalarda kamyon, çekici ve otobüs sürücülerine kar zinciri bulundurma ve kullanma zorunluluğu getirildi.
Ticari Araçlarda Yeni Zorunluluklar
Yük taşımada kullanılan 3 bin 500 kg üzeri araçlar ile 17'den fazla yolcu kapasiteli taşıtlarda takograf, taksilerde ise taksimetre bulundurma ve kullanma zorunluluğu getirildi. Bu düzenleme, ticari taşımacılıkta şeffaflığı artırmayı ve kayıt dışılığın önüne geçmeyi hedefliyor.
Yeni Trafik Cezalarının Etkisi Ne Olacak?
Uzmanlar, trafik cezalarındaki bu radikal artışın önümüzdeki dönemde:
1. Trafik kazalarında azalma sağlayabileceğini
2. Sürücülerin daha bilinçli araç kullanmaya yönelebileceğini
3. Özellikle genç sürücüler arasında tehlikeli araç kullanma alışkanlıklarının azalabileceğini
4. Trafikte saygı ve hoşgörü kültürünün gelişebileceğini belirtiyor
Yeni düzenlemelerin, 2023 yılı trafik istatistiklerinde öne çıkan kaza ve can kaybı oranlarını düşürmesi bekleniyor. Uygulamaların denetim mekanizmalarıyla desteklenmesi halinde, Türkiye'nin trafik güvenliği konusunda önemli bir mesafe kat edeceği öngörülüyor.
Yeni Trafik Cezaları ve Gelen Artışlar
Yeni düzenlemeye göre; trafikte drift atan, makas yapan, konvoy oluşturarak can güvenliğini tehlikeye sokan sürücülerin hem ehliyetlerine el konulacak hem de araçları trafikten men edilecek.
* Plakasında bilerek değişiklik yaparak farklı okunmasına ya da okunamamasına neden olan sürücülere 140 bin TL para cezası verilecek, araç 30 gün trafikten menedilecek.
* Yük taşımada kullanılan 3 bin 500 kg üzeri araçlar ile 17’den fazla yolcu kapasiteli taşıtlarda takograf, taksilerde ise taksimetre bulundurma ve kullanma zorunluluğu getirildi.
* Yerleşim yeri içinde hız sınırını; 46-55 km/s aşanların ehliyetine 30 gün, 56-65 km/s aşanların ehliyetine 60 gün, 66 km/s ve üzeri aşanların ehliyetine 90 gün el konulacak.
* Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeyen sürücülere 15 bin TL ceza uygulanacak.
* Ambulans, itfaiye ve yangınla mücadele araçlarına yol vermeyenlere 46 bin TL ceza kesilecek, ehliyetleri 30 gün geri alınacak.
* Trafikte birden fazla şerit değiştirenlere 90 bin lira para cezası verilecek.
* Trafikte akrobatik hareketler yapan motorlu bisiklet ve motor sürücülerine 46 bin lira para cezası kesilecek, araçları menedilecek.
* 0.50 promilin üstünde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülere verilen para cezası 700 liradan 25 bin liraya yükseltildi.
* Uyuşturucu kullandığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira para cezası verilecek, sürücü belgesi iptal edilecek.
* Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı takip eden veya araçtan inen sürücülere 180 bin TL ceza, 60 gün ehliyet geri alma ve 30 gün trafikten men cezası verilecek.
* Araçta çevreyi rahatsız edecek şekilde gürültüye neden olan değişiklikler için sürücüye 16 bin TL ceza uygulanacak.
* Kırmızı ışık ihlali yaparak kazaya neden olan sürücülerin ehliyetleri 60 gün geri alınacak, iade için psikoteknik değerlendirme şartı aranacak.
* Seyir halinde cep telefonu kullanan sürücülere 5 bin TL idari para cezası kesilecek.
* Yarış yapan sürücülere 46 bin TL ceza verilecek, ehliyetleri 2 yıl süreyle geri alınacak.
* Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda, zorunlu haller dışında izin almadan olay yerinden ayrılanlara 1 ila 3 yıl hapis cezası verilecek.
* Bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosikletlerin yaya yollarında kullanılmasına 5 bin TL ceza uygulanacak.
* Karlı ve buzlu havalarda kamyon, çekici ve otobüs sürücülerine kar zinciri bulundurma ve kullanma zorunluluğu getirildi.
* Araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının yönetmelikteki şartlara uygun ve kamunun huzurunu bozmayacak şekilde kullanılması zorunlu olacak. Kurala uymayanlara 3 bin lira, uygun olmayan cihazları bulunduran ve kullananlara ise 21 bin lira para cezası uygulanacak; araçlar 30 gün trafikten menedilecek.
* Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde polislerin uyarı ve işaretlerine rağmen "dur" ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin lira idari para cezası uygulanarak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek.