16 Kasım Dünya KOAH Günü nedeniyle Sağlık İl Müdürlüğü’nce yapılan açıklamada, Akciğerleri sağlıklı tutmak ve sağlıklı nefes alabilmek için önerilerde bulunuldu.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH), nefes alıp vermede zorluk ile karakterize, yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir akciğer hastalığı olduğu belirtilen açıklamada, “Hastalık, dünyada orta yaş nüfusun onda birini etkiler ve dünya çapında en yaygın üç ölüm nedeninden biridir. Tüm dünyada KOAH nedenli ölüm sayısı 2019’da 3,22 milyonu bulmuş ve ölüm sayısı 2007 ile 2017 arasında %17,5 artmıştır.
Günümüzde başlıca tütün kullanımı olmakla birlikte, iç/dış ortamda odun, kömür, petrol, gaz gibi fosil yakıt ile bitki sapları, tezek gibi biyokütle dumanına ve hava kirliliğine maruz kalma önemli risk faktörlerini oluşturmaktadır. Yetersiz beslenme, enfeksiyonlar ve/veya iç ve dış ortam kirleticilerine pasif maruz kalmaya bağlı olarak doğumdan önce ve sonra akciğer gelişiminin geri kalması da KOAH’a yol açabilir. Artan şehirleşme, kötüleşen hava kalitesi ve artan tütün kullanım oranları da çoğu düşük ve orta gelirli ülkelerde bu faktörlere maruz kalma riskini artırmaktadır. Bu risk faktörlerine maruz kalmanın azaltılması, KOAH’ın gelecekteki yükünü azaltmak için esastır” denildi.
KOAH’ın erken yaşta başlayabildiği ve genç bireyleri etkileyebildiği ifade edilen açıklamada; “KOAH öncesi koşulların farkına varılması, önlenmesi, hasta olanların erken teşhisi ve uygun tedavi yaklaşımları önemlidir. KOAH’da en sık görülen yakınmalar; öksürük, balgam, nefes darlığı ve bazen yorgunluk hissidir. Hastanın yakınmaları hastalığın ilerlemesi ile daha da artarak kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkiler. KOAH’ın tanısı, sağlık kurumlarında basit ağrısız bir test olan “nefes ölçüm testi” ile kolayca konulabilir. Teşhisin doğrulanması, solunum fonksiyon testleri kullanılarak hava akımında azalmaya yol açan tıkanıklığın belirlenmesine bağlıdır.
KOAH tanısı konulan kişilerin tütün ve tütün ürünlerinin kullanımını bırakmaları, zararlı toz ve gaz içeren ortamlardan, hava kirliliğinden uzak durmaları, sağlıklı beslenmeleri ve günlük egzersiz yapmaları gereklidir.
KOAH tedavisinde nefes açıcı özellikte “inhaler” olarak adlandırılan solunum yolu ile uygulanan ilaçlar ile hava yollarındaki daralmanın azaltılıp hastanın olabildiğince rahatlatılması amaçlanmaktadır. Solunum yetmezliği olan KOAH’lı hastalarda evde oksijen tedavisi ve/veya evde solunum cihazı tedavisi gibi tedavilere ihtiyaç olabilmektedir. Son yıllarda KOAH hastalarının çok küçük bir alt grubunda, ehil ellerde yapılması gereken bronkoskopik tedaviler şikayetleri etkilerini geçici bir süre giderebilir, fakat hastalığı tamamen ortadan kaldırmadıkları da unutulmamalıdır.
Hastalığın seyrini kötüleştiren, hatta ölümlere neden olan alevlenmelerden ve zatürreden korunmak için grip ve zatürre aşılarının yaptırılması ve nefes yoluyla alınan ilaç tedavilerinin düzgün uygulanması gerekir. Bu tedavilerin yanı sıra sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve gerekirse akciğer rehabilitasyonu uygulanması hastaların günlük yaşamlarının daha kaliteli hale gelmesini sağlar.
Bu yıl 16 Kasım 2022’de gerçekleştirilecek olan Dünya KOAH Günü teması “Sağlıklı Nefes, Sağlıklı Yaşam” olarak belirlenmiş olup yaşam boyu akciğer sağlığının öneminin vurgulanması amaçlanmıştır” denildi.
Açıklamada ayrıca Akciğerleri sağlıklı tutmak ve sağlıklı nefes alabilmek için; “Tütün ve tütün ürünlerini kullanmayın. Düzenli ve dengeli beslenin. Düzenli egzersiz yapın. Soluduğunuz ortam havasını temiz tutun. Maskenizi takın. Yaş grubunuza uygun aşınızı olun” önerilerine yer verildi.
