Yaşın ilerlemesi ile birlikte ortaya çıkan eklem kireçlenmesi, hayat kalitesini düşürüyor. Gündelik hayatta yürümeyi, merdiven inip çıkmayı dahi zorlaştıran hastalığa karşı diz ve kalça protezi ameliyatları büyük önem taşıyor.
Kalça ve diz protezi ameliyatları ile ilgili açıklamada bulunan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Nizamettin Koçkara, "Bu ameliyatlar uygun hasta seçimi ve doğru cerrahi tekniklerle uygulandığında, hastaların ağrılarını azaltan, hareket kabiliyetini artıran ve yaşam kalitelerini önemli ölçüde iyileştiren başarılı bir tedavi yöntemidir" dedi.
Prof. Dr. Koçkara; "Kalça ve diz protezleri, hasar görmüş veya aşınmış eklem yüzlerinin, yüksek teknoloji kullanılarak üretilen özel metaller protezlerle değiştirildiği cerrahi işlemlerdir. Bu ameliyatlar, genellikle şiddetli ağrı, hareket kısıtlılığı ve yaşam kalitesinde düşüş yaşayan hastalar için düşünülür.
Hangi durumlarda önerilir?
Total kalça protezii, kalça ekleminde kireçlenme (osteoartrit), romatoid artrit, avasküler nekroz (kan akımının kesilmesi sonucu kemik dokusunun ölmesi) veya kırık sonrası gelişen eklem sorunları gibi durumlarda önerilebilir. Total diz protezi ise diz ekleminde kireçlenme, romatoid artrit veya travma sonrası eklem yüzeylerinde gelişen hasar gibi durumlarda gündeme gelebilir.
Ameliyat öncesi süreç
Ameliyat öncesi hastalar detaylı bir değerlendirmeden geçirilir. Bu süreçte hastanın tıbbi öyküsü alınır, fiziksel muayene yapılır ve çeşitli testler istenir. Röntgen, MR, BT ve kan testleri gibi tetkikler, eklemin durumu ve hastanın genel sağlık durumu hakkında bilgi sağlar. Gerekirse, ek testler de istenebilir. Hastanın yaşı, genel sağlık durumu, eklemdeki hasarın derecesi ve yaşam tarzı gibi faktörler, ameliyat kararında önemli rol oynar." diye konuştu.
Ameliyat sırasında yapılanlara değinen Prof. Dr. Nizamettin Koçkara, "Ameliyat genellikle spinal anestezi (belden uyuşturma) altında yapılır. Cerrah, hasarlı eklemi çıkarır ve yerine protezi yerleştirir. Protezler, metal, plastik veya seramik gibi malzemelerden yapılabilir. Kalça protezinde, uyluk kemiğine bir protez sapı yerleştirilir ve kalça yuvasına da bir protez yerleştirilir. Diz protezinde ise uyluk ve kaval kemiğinin uçları kesilerek protezlerle kaplanır. Ameliyat süresi, genellikle 1-1,5 saat arasında değişir.
Ameliyat sonrası süreç
Ameliyat sonrası hastalar genellikle birkaç gün hastanede kalır. Bu süreçte ağrı kontrolü sağlanır, yara bakımı yapılır ve fizik tedaviye başlanır. Fizik tedavi, hastanın hareket kabiliyetini yeniden kazanmasına ve kaslarını güçlendirmesine yardımcı olur. Bu aşamadan hastaların bir destekle yürümesi çok önemlidir. Hastalar, genellikle birkaç hafta içinde günlük aktivitelerine dönebilirler. Ancak, tam iyileşme süreci birkaç ay sürebilir. Ameliyat sonrası dönemde düzenli olarak kontrole gitmek ve doktorun önerilerine uymak önemlidir.
Riskler ve komplikasyonlar
Her cerrahi işlemde olduğu gibi, bu ameliyatların da bazı riskleri vardır. Enfeksiyon, kan pıhtılaşması, protezde gevşeme veya sinir hasarı gibi komplikasyonlar nadir de olsa görülebilir. Ancak, modern cerrahi teknikler ve deneyimli cerrahlar sayesinde bu riskler en aza indirilir. Ameliyat sonrası dönemde enfeksiyon riskini azaltmak için hijyene dikkat etmek, yara bakımını düzenli yapmak ve dpoktor önerilerine eksiksiz uymak önemlidir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Ameliyat sonrası hastaların doktorlarının önerilerine uymaları çok önemlidir. Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, kilo kontrolüne dikkat etmek ve düşmelerden kaçınmak iyileşme sürecini hızlandırır ve protezin ömrünü uzatır. Ayrıca, protezli eklemi aşırı zorlamamak ve doktorun önerdiği hareketleri yapmak da önemlidir. Ameliyat sonrası dönemde uzun süre ayakta kalmaktan, ağır kaldırmaktan ve ani hareketlerden kaçınmak gerekir." şeklinde konuştu.
Sonuç
Total kalça ve diz protezi ameliyatları, yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilen etkili bir tedavi yöntemidir. Ancak, her hasta için en uygun tedavi yöntemini belirlemek için bir ortopedi uzmanına danışmak önemlidir. Bu ameliyatlar uygun hasta seçimi ve doğru cerrahi tekniklerle uygulandığında, hastaların ağrılarını azaltan, hareket kabiliyetini artıran ve yaşam kalitelerini önemli ölçüde iyileştiren başarılı bir tedavi yöntemidir.
