İnci Kefali İçin Tehlike Çanları: 2025 Göçü Risk Altında!

Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü, son yıllarda yaşanan kuraklık nedeniyle alarm veriyor. Özellikle Van Gölü Havzası’ndaki akarsu debilerindeki ciddi düşüşler, dünyada sadece bu gölde yaşayan inci kefallerinin geleceğini tehdit ediyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) öğretim üyesi Mustafa Akkuş, 2025 yılının inci kefalleri için kritik bir dönüm noktası olacağını vurguluyor.

AKARSU DEBİLERİNDE ŞOK DÜŞÜŞ

Nisan ayına rağmen akarsu debilerinin geçen yıla oranla dörtte bir azaldığını belirten Akkuş, “2025 yılı çok riskli bir yıl. İnci kefallerini çok zorlu bir göç yolculuğu bekliyor.” ifadelerini kullandı. Küresel iklim değişikliğiyle artan buharlaşma ve azalan yağışlar, 3 bin 712 kilometrekarelik Van Gölü’nün alan kaybetmesine neden oluyor.

İNCİ KEFALİNİN HAYAT SAVAŞI: ÜREME GÖÇÜ TEHLİKEDE

Van Gölü’nde yaşayabilen ancak üremek için tatlı suya ihtiyaç duyan inci kefalleri, her yıl 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri arasında akarsulara göç ediyor. Bu sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için akarsularda yeterli suyun olması büyük önem taşıyor.

ŞUBAT AYINDA YAĞIŞLAR %60 AZALDI!

Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, Van Gölü Havzası’nın diğer havzalara göre daha kırılgan bir yapıya sahip olduğunu ve kuraklıktan olumsuz etkilendiğini söyledi. 2022 ve 2023 yıllarının çok kurak geçtiği ancak 2024'te kar yağışlarının akarsuları beslediği belirtildi. Fakat şubat ayında yaşanan %60’lık yağış düşüşü, göç yolculuğunu tehlikeye sokuyor. Akkuş, “Van Gölü’ne dökülen akarsular, sadece bir akarsu değil, aynı zamanda inci kefallerinin üreme habitatlarını oluşturuyor.” şeklinde konuştu.

DSİ'DEN ACİL DESTEK BEKLENTİSİ

Suyun etkili kullanımı konusunda uyaran Akkuş, aksi takdirde kuraklıkla karşı karşıya kalınacağını vurguladı. DSİ’nin akarsu yataklarında yeterli suyu bırakarak inci kefallerinin üreme göçünü desteklemesi gerektiğine dikkat çekildi. 2023 yılında yaşanan faciada, tarımsal sulama için kesilen su nedeniyle Bendimahi Çayı'nın Van Gölü'ne ulaşamadığı ve göçün sekteye uğradığı hatırlatıldı.

HİDROLOJİK KURAKLIK UYARISI!

"Şu an hidrolojik kuraklık yaşıyoruz; yağışlar azaldı, su debileri azalıyor." diyen Akkuş, bir adım ötesinde sosyoekonomik kuraklığın gelebileğini ve tarım ile balıkçılıkla uğraşanların işsiz kalabileceğini belirtti. Anadolu'nun uygarlık beşiği olmasına rağmen aynı zamanda mezarlığı olduğunu vurgulayan Akkuş, etkili su yönetimi planının önemine dikkat çekti ve akarsularda yaşayan canlıların, özellikle inci kefalinin üremesi için acil önlem alınması gerektiğini söyledi.

Kaynak: Van Postası Gazetesi