Uzun süre poşette tutulan kurban etleri için 'yeşillenme' uyarısı

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Sibel Bölek,yaptığı yazılı açıklamada, kurban etlerinde yeşerme, sulanma gibi nedenlerle kalite kayıplarının önlenmesi için kurbanlık hayvanların kesim öncesi ve sonrasındaki uygulamalarda usulüne uygun davranılması gerektiğini, ayrıca bu uygulamalara titizlikle riayet edilmesinin insan sağlığı açısından da büyük önem arz ettiğini anlattı.

Kurban etlerinde en çok yapılan hatalardan birinin etlerin hayvan kesildikten sonra hemen soğutucuya konulması olduğuna işaret eden Bölek, etlerin önce güneş görmeyen serin bir ortamda 3-4 saat bekletilmesi gerektiğini belirtti.

Bu bekleme süresi içinde ette olgunlaşma meydana gelerek kendine özgü lezzetinin oluşmasının sağlanacağını ifade eden Bölek, şunları kaydetti:

"Kurban etleri için en yaygın olarak yapılan bir diğer hata hayvan kesildikten sonra poşete alınan etlerin uzun süre poşetten çıkarılmamasıdır. Bu durum ette yeşillenmeye neden olmaktadır. Kurban kesim alanlarında poşete konulan etler eve getirildiğinde hemen poşetten çıkarılmalı ve güneş görmeyen serin bir ortamda geniş bir tepsiye serilmelidir. Bu süre içerisinde alt üst yapılarak da etin tüm kısımlarının oksijenle teması sağlanmalıdır. Süre sonunda etler soğutucuya kaldırılmalıdır."

Yapılan diğer bir hatanın ise hayvan kesildikten sonra etin hemen pişirilmesi olduğunu aktaran Bölek, "Etin olgunlaşması ve kolay sindirilebilir bir hale gelmesi için hayvan kesildikten sonra 1-2 gece buzdolabında bekletilmesi gerekmektedir. Hayvan kesildikten hemen sonra hazırlanan etlerin sindirimi çok zor olduğundan hazımsızlık yapabilir ve ayrıca sert olmasından dolayı uzayan pişirme süresi etlerde besin kaybına yol açabilmektedir." değerlendirmesini yaptı.

Bölek, etleri kıyma haline getirmek yerine parçalar halinde depolanmasının önemine dikkati çekerek, bu şekilde depolama ile besin değerindeki kayıpların daha düşük miktarlarda olacağını belirtti.

SBÜ Gıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Sibel Bölek, kurban etinin pişirilme yöntemlerine ilişkin ise şu önerilerde bulundu:

"Etleri fırında pişirmeye ya da kendi yağıyla düdüklü tencerede pişirmeye özen göstermeli, kızartma ve mangalda pişirme işleminden kaçınılmalıdır. Mangalda pişirme işlemi uygulanacaksa mangal dumanındaki kanserojen maddelerin etkisini minimuma indirmek için mutlaka ateşin köz haline gelmesi beklenilmeli, mangal alevi ile gıda arasında en az 15 santimetrelik bir boşluk bırakılmalıdır. Etten damlayan yağların oluşturduğu dumandaki kanserojen maddelerin etlere yapışmasının önlenmesi için mangalda pişirilecek etler mümkün olduğunca yağsız kısımlardan seçilmelidir. Etler sıklıkla çevrilerek pişirilmeli, kararan, yanan kısımlar kesilip atılmalı, kesinlikle tüketilmemelidir. Mangalın ızgarası her kullanımdan sonra mutlaka temizlenerek oluşmuş kanserojen maddelerin bir sonraki kullanıma aktarılması engellenmelidir. Kullanım öncesi mangalı bir miktar yağlamak da kanserojen maddelerin pişirilecek gıdalara yapışmasını önlemede etkilidir."

Kurbanlık hayvanların, kesim öncesinde yer değişikliği, nakliye gibi aşamalar esnasında baskı altına girdiğini aktaran Bölek, bu tür baskı ile hayvanların hormonal dengesinin değiştiğini ve salgılanan hormonların kurban etinin kalitesini etkilediğini anlattı.

Bölek, "Eğer hayvanlar en az bir gece dinlendirilmeden kesilirse etleri esmer renkte ve yüzeyleri kuru olmaktadır. Ayrıca kan damarları içinde ufak kan pıhtıları görülür, lezzetleri ekşidir. Kurbanlık hayvanların etlerindeki bu tür kalite kayıplarının engellenmesi için hayvanların mutlaka kesim öncesi dinlendirilmesi gerekmektedir." bilgisini verdi.