'Kuru yemişler çiğ tüketilmeli' önerisi

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü Gıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Sibel Bölek, yaptığı yazılı açıklamada, yılbaşının yaklaşması, akşam ve hafta sonları uygulanan sokağa çıkma kısıtlaması nedeniyle kuru yemiş satın alma oranında artış yaşandığını kaydetti.

Kuru yemişlerin normalde "sağlıklı atıştırmalıklar" grubunda olup son derece yararlı etkilere sahip olduğunu anlatan Bölek, "Lif ve protein açısından zengin olan kuru yemişler ayrıca yüksek antioksidan aktiviteye de sahiptirler. Diğer taraftan içerdikleri yağlar en başta kalp ve beyin olmak üzere pek çok vücut fonksiyonu için fayda sağlayan omega-3 yağ asitleri açısından zengin bir kaynaktır. Yapılan araştırmalar kuru yemiş tüketiminin, kolesterolü, kan basıncını ve kan şekeri seviyesini düşürmek gibi çeşitli yararları olduğunu göstermiştir. Ayrıca kuruyemişler, içerdikleri lipaz sayesinde yağ yakımına da yardımcı olmaktadır." ifadelerini kullandı.

Türkiye'de ve dünyada kuru yemişlerin tüketime sunulmadan önce belirli sıcaklıklarda ısıl işleme tabi tutulduğuna işaret eden Bölek, bazı tüketicilerin daha yüksek sıcaklıklarda kavrulmuş ürünlere talep gösterebildiğini ve çifte kavrulmuş ürünleri tercih ettiğini aktardı.

Bölek, kişisel beğeninin devreye girdiği bu aşamada, işletmelerin tüketici taleplerini önemseyerek çifte kavrulmuş ürünleri piyasaya sürdüklerine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Ancak kavurma işlemi kuru yemişlerin içerdiği değerli yağların, vücutta hem bel ve göbek çevresindeki yağlanmadan sorumlu olan hem de koroner kalp rahatsızlıklarından obeziteye kadar varan sonuçları bulunan trans yağlara dönüşmesine yol açıyor. Bu nedenle kavrulmuş kuru yemişleri uzun süre tüketmenin en erken etkisi vücutta bölgesel yağlanma ile karakterizedir. Diğer taraftan yapılan bilimsel araştırmalarda kavrulmuş kuru yemişlerde kanserojen bir bileşen olan akrilamid oluştuğu ortaya konulmuştur. Bununla birlikte kavrulma işlemi yağ yakımında etkili olan lipaz enziminin de inaktivasyonuna neden olarak kuru yemişlerin yağ yakıcı etkisinden faydalanmayı da engellemektedir.

Kavurma işleminin kuru yemişlerde yol açtığı tüm bu olumsuz etkiler göz önüne alındığında doğal bir besin olarak kuru yemiş tüketilmek isteniyor ise kesinlikle çiğ olarak tüketilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır."