Malatya Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Vekili Tahir Macit, Malatya’daki kayısı bahçelerine zarar veren ve kayısı ağaçlarını zayıflatarak dalları kurutan erik koşnili (kabuklu bit) ile mücadele hakkında üreticilere bilgi verdi.
2011 yılından beri görülen ve Malatya’daki kayısı bahçelerine büyük zarar veren erik koşnili ile mücadele için üreticilerin çok yoğun olarak İl Müdürlüğüne müracaat ettiğini kaydeden Macit, “2014 yılı sonu itibariyle ilimizde Battalgazi, Yeşilyurt, Kale, Yazıhan, Akçadağ ve kısmen de Darende ilçelerimizde bu zararlının yoğunluğu azalmakla birlikte halen bir potansiyel tehlike olarak karşımızda durmaktadır. Çiftçilerimizin doğru zamanda ve bilinçli bir şekilde mücadele etmeleri için bu zararlının biyolojisini çok iyi bilmeleri gerekir” diye konuştu.
Erik koşnili hakkında bilgiler veren Macit, “Ergin dişi yarım küre şeklinde, bombelidir. Renk koyu kahverengi veya parlak koyu esmerdir. Kışı ikinci dönem nimf halinde geçirir. Mart sonunda havaların ısınmasıyla birlikte gelişmeye başlayan nimfler, nisan sonunda ergin olur. Mayıs ayından itibaren yumurtalar görülmeye başlar. Bir dişi kabuğunun altında 2000-3000 yumurta bulunabilir. İlimizde ilk hareketli nimfler Mayıs sonu veya Haziran başlarında görülebilir” dedi.
Erik koşnilinin zarar şeklini anlatan Macit, “Erik koşnili, gövde ve kalın dallarda koloniler oluşturur. Ergin ve nimflerin beslenmesi sonucu ağaçları zayıflatıp, dalları kurutmak ve yoğun tatlımsı madde salgılamak suretiyle iki şekilde zarar yapar. Emgi sonucunda dallarda ağaç tarafından salgılanan zamk akıntısı meydana delir. Salgılanan tatlımsı madde sürgün, yaprak ve meyvelere bulaştığında yaprakların solunumunu engellemekte ayrıca; meyvelerin üzerinde mantar geliştirerek meyve kalitesini bozmaktadır” ifadelerini kullandı.
Erik koşnili ile mücadele yöntemleri hakkında da bilgiler veren Macit, kültürel önlemlerle ilgili olarak, “Bulaşıklığın çok yüksek olduğu yerlerde kış sonu veya ilkbahar başında yoğun bulaşık dallar kesilip budanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca ağaçların kuvvetli bulundurulması, bakım işlemlerinin titizlikle yapılması ve sık dikimden kaçınılması da genel kültürel önlemler arasında sayılabilir” şeklinde konuştu.
Macit kimyasal mücadele ile ilgili olarak ise ”Nimfler ergin döneme geçmeden önce (Mart sonu-Nisan başı) yazlık ilaçlar ile ilaçlama yapılmalıdır. İlimizde yazlık yağlarla mücadele zamanı meyvenin kürkten çıkma dönemi olan çil ilaçlaması sonrasındaki dönemdir. Hava sıcaklığı 5 dereceden yüksek, 29 dereceden düşük olmalıdır. Yazlık yağlarla ilaçlanacak kayısı bahçelerinde ilaçlamadan 20 gün öncesi ve sonrasında Captan terkipli ve kükürt içerikli ilaçlar kullanılmamalıdır. Kayısı bahçelerinde yapılan yazlık yağ mücadelesi ağaçların yapraklı dönemine denk geldiği için ayrıca; tam olarak tüm yüzeyi kaplama şeklinde ilaçlı mücadele yapılamadığından istenilen başarı elde edilememiştir. Bu sebepten dolayı bahçesinde bir önceki yıldan kabuklu bit zararı varsa bu çiftçilerimizin, kışlık yağ ile mücadele yapması daha etkili bir sonuç almasını sağlayacaktır. Bu dönemde ağaçlarımız yapraksız olduğu için ilaç bütün yüzeylere rahatça ulaşacaktır. Kışlık yağlarla mücadele zamanı çiçeklenmeden 2- 3 hafta öncesidir. Ağaçlarımızda fitotoksite olmaması için üreticilerimizin mücadele zamanını çok iyi belirlemeleri, sıcaklığın 4-14 derece arasında olmasına dikkat etmeleri, Bordo bulamacı, kükürt, kaptan ve başka bir ilaçla karıştırmamaları ve tüm yüzeyi kaplayacak(özellikle alt dallar) şekilde iyi bir ilaçlama yapmaları önem arz etmektedir. Kışlık yağlarla ve yazlık yağlarla ilaçlama yapılmamış ise ilk dönem nimflere karşı yumurtlama döneminde(genellikle Nisan başı ve ortaları) ya da kabuk altından hareketli nimflerin çıkışları takip edilerek, ilk çıkışlardan 15-20 gün sonra veya hareketli nimflerin çıkış oranı yüzde 60’a ulaştığında ilaçlama yapılmalıdır. İlimizde bu dönem sıcaklığa bağlı olarak genellikle Mayıs sonu veya haziran başıdır” ifadelerine yer verdi.
Üreticilere uyarı
Kayısının bir ihracat ürünü olduğunu hatırlatan Macit, ihracata giden ürünlerde kesinlikle ilaç kalıntısının olmaması gerektiğini kaydederek, “Aksi taktirde ürünümüz geri dönmekte bu da Malatya kayısını olumsuz etkilemektedir. İl Müdürlüğü olarak hasat öncesi aldığımız 53 kayısı numunesinin bir kısmında Erik Koşnili için reçete almadan rastgele kullanılan ilaçlardan dolayı kalıntı çıkmış olup bunlara karşı cezai işlem uygulanmıştır. Kayısımızda kesinlikle ilaç kalıntısının olmaması için üreticilerimizin, bu yıl erik koşnili ile mücadele yapacaklarsa mutlaka İl ve İlçe Müdürlüğümüze uğramaları ve reçete yaptırmaları büyük önem arz etmektedir” şeklinde konuştu.
