Ağrı Dağı'nın minik sürüngeni: Topbaş keleri

Türkiye'nin en kurak alanlarından Ağrı Dağı eteklerinde dünyaya gelen, nadir görülen ve nesli tükenme riski altında olan "topbaş keleri" yavrularının yaşam mücadelesi başladı.

Ağrı Dağı'nın eteklerindeki, yurdun İran, Nahçıvan ve Ermenistan sınırını oluşturan bölge, birçok yaban hayvanına ev sahipliği yapıyor.

Kurak iklimi, bitkisiz toprak örtüsü ve kum fırtınalarıyla bilinen bölge, genellikle çöl ikliminde yaşayan ve nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan topbaş kelerine de yaşam alanı oluşturuyor.

Üreme döneminde bölgedeki kumlara yumurta bırakan topbaş kelerlerinin yavruları, şu sıralar Ağrı Dağı eteklerindeki alanın dört bir yanına yayıldı.

Bir fındık tanesi kadar olan keler yavruları, hiçbir yerleşim yerinin olmadığı, insanların çok nadir uğradığı ve hava sıcaklığının yaklaşık 40 dereceye ulaştığı kurak alanda yaşam mücadelesini sürdürüyor.

Iğdır Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Müdürü Mete Türkoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, topbaş kelerinin nadir görülen bir sürüngen türü olduğunu söyledi.

Keler yavrularının görüntülenmesinin bölgenin yaban hayatı açısından çok önemli olduğunu belirten Türkoğlu, "Kelerlerin üredikleri alan Ağrı Dağı eteklerinde bulunan ve Türkiye'nin en kurak yeri olan alan bir erozyon bölgesi. Burada topbaş kelerlerinin olmasının sebebi hem 3 ülkeye komşu olması hem de kelerlerin özellikle sıcak bölgeleri tercih etmesidir. Bu kelerlerin Türkiye'de sadece Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaşamaları farklılık arz etmektedir." dedi.

"Türkiye için endemik bir tür olduğunu söyleyebiliriz"

Türkoğlu, bölgenin sahip olduğu yaban hayvanı sayısının fazla olduğunu ve bu yönüyle yabancı yaban hayatı araştırmacılarının da ilgisini çektiğini aktararak, şunları söyledi:

"Topbaş kelerinin Türkiye için endemik bir tür olduğunu söyleyebiliriz. Bu kelerler genellikle soğukkanlı hayvanlar olduğundan güneşli havalarda kendilerini ısıtmak için bölgede konuşlanır. Buradaki kelerler yılda 4 ve ya 5 yumurta bırakır, kumlu bölgeleri tercih eder, kaplumbağalar gibi 30 santimetre derinliğe yumurtalarını gömerek ürer. Keler yavruları yumurtadan çıktıktan sonra kendi besinlerini kendileri bulur."

Soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan topbaş keleri, 2018 yılında bölgede çalışma yürüten AA muhabirlerinin çektiği görüntüler sayesinde Iğdır Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğünce kentte yaşayan sürüngenler arasında kayıt altına alınarak kurumun envanterine eklenmişti.