Petrol zengini Suudi Arabistan ekonomisini 'güneşe' çevirdi

ANKARA(AA) - Ekonomik gelirlerinin büyük kısmının dayandığı petrol ihracatına olan bağımlılığını azaltmaya çalışan Suudi Arabistan, ekonomisini çeşitlendirmek için güneş enerjisi yatırımlarına büyük kaynak ayırıyor.

AA muhabirinin, sektör raporlarından derlediği bilgiye göre, Ulusal Yenilenebilir Enerji Planı kapsamında, 2023 yılına kadar yenilenebilir enerjide 10 bin megavat kapasite oluşturmayı hedefleyen Suudi Arabistan, yenilenebilir enerji sektörünün gelişimi için 30 ile 50 milyar dolar arasında yatırım yapmayı planlıyor.

Petrol üretiminde lider üç ülkeden biri olan Suudi Arabistan, bu amaçla yaptığı yatırımlar sonucunda küresel elektrik alım garantisi imzalanmış güneş enerjisi projelerinin kapasitesini 3 bin 670 megavata ulaştırmayı başardı.

Suudi Arabistan, ABD ve Rusya'yla birlikte küresel petrol üretimi miktarı sıralamasında ilk 3'te yer aldı. Ekonomisinin bir zamanlar tamamı petrole bağlı olan Suudi Arabistan, yenilenebilir enerjinin öncelendiği değişen enerji piyasalarında yer edinebilmek ve ekonomisinin gelirlerini çeşitlendirebilmek için yenilenebilir enerji yatırımlarını artırıyor.

Küresel petrol fiyatlarının 2014'te varil başına 55,81 dolar seviyesindeyken, tüm dünyayı etkisi altına alan ekonomik dalgalanma nedeniyle fiyatların aynı dönemde 115 dolara çıkması sonrasında, Suudi Arabistan kaynak çeşitliliğini kendi ülkesinde uygulamak adına 2016'da "Saudi Vision 2030" programını gündeme aldı.

Ülkede, geçen hafta düzenlenen 600 megavat kapasiteli güneş santrali projesi için kilovatsaat başına 0,0104 sent/dolar ile dünyanın en düşük fiyat teklifi yapıldı.

Toplamda 4 projeden oluşan 1,200 megavat kapasiteli projenin kurulum ihalesi için 49 şirket ön eleme turlarına katılırken, bu şirketlerden 28 tanesi Suudi Arabistan'da faaliyet gösteriyor.

Ayrıca geçen hafta, Suudi Arabistan'ın 300 megavat kapasiteli büyük ölçekli ilk güneş enerjisi santrali (GES) projesi Sakaka GES tam kapasiteyle devreye alındı.

Ülkede toplam kurulu güçleri 2 bin 970 megavat olacak 7 güneş enerjisi santrali projesi için de 20 ve 25 yıl değişen süreler için alım anlaşmaları imzalandı.

Suudi Arabistan dün de 1500 megavat güce sahip başka bir güneş enerji projesi için enerji satış anlaşmasını imzaladı.

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerindeki yenilenebilir enerji pazarının hacmi 17 gigavatken, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde söz konusu pazarın hacmi toplam 70 gigavat seviyesine ulaşıyor.

Günlük ortalama 9 saati bulan güneşlenme süresiyle Suudi Arabistan, güneşten enerji üretim potansiyeli açısından dünyada 6'ıncı sırada yer alırken, rüzgar enerjisinden üretim potansiyelinde ise 13'üncü sırada geliyor.

Geliştirilen yeni vizyon kapsamında ülke Ulusal Yenilenebilir Enerji Programını devreye soktu. Bu program, Suudi Arabistan'ın petrole olan bağımlılığını azaltmayı ve yenilenebilir enerji üretimindeki payını en üst düzeye çıkarmayı amaçlayan 2030 vizyonuyla uygulamaya koyulan Kral Selman Yenilenebilir Enerji Girişimi kapsamında başlatılan stratejik bir girişim olarak tanımlanıyor.

Ülkenin petrole bağlı üretim sektörünü yenilenebilir enerjiyle çeşitlendirmeyi hedefleyen söz konusu program, 27 Mart 2021'de Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın açıkladığı ve bölgedeki karbon emisyonlarını yüzde 60 oranında azaltması planlanan Suudi Yeşil ve Orta Doğu Yeşili Girişimleriyle ortak yürütülüyor.

Krallık, toplamda 40 gigavatı güneşten ve 16 gigavatı rüzgar enerjisinden olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının üretim kapasitesini 2030'a kadar yaklaşık 58,7 gigavata çıkarmak istiyor.

Ayrıca söz konusu programla, ülkede güneş enerjisi kullanan hanelerin oranını yüzde 52'ye yükseltilmesi hedefleniyor. Suudi Arabistan'ın yenilenebilir enerji hedefleri için ulusal ve uluslararası yatırım hacmini 15,9 milyar dolara ulaştırması bekleniyor.

Ülkelerin küresel iklim değişikliğine karşı izleyecekleri yolda ve alacakları kararlarda yol gösterici bir rol oynayan Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneline (IPCC) göre olası iklimsel etkiler açısından 1,5 santigrat derecelik bir ısınmanın 2 santigrat dereceye göre nispeten daha güvenli olacağı vurgulanıyor.

Küresel ısınmanın 1,5 santigrat dereceyi aşması durumunda Avustralya, Brezilya, Fransa, Türkiye, Hindistan, Endonezya, İtalya, Meksika, Suudi Arabistan ve Güney Afrika, diğer ülkelerle kıyaslandığında iklim değişikliğinin etkilerine daha fazla maruz kalma riski taşıyor.

G20 ülkeleri içinde ise Suudi Arabistan hariç 19 ülkenin iklim değişikliğine uyum planı bulunuyor. Suudi Arabistan, "Saudi Vision 2030" kapsamında fosil yakıtları kademeli olarak azaltmayı hedefliyor. 2017'de ise Suudi Arabistan bu adımın ekonomisini yavaşlatacağını kamuoyuyla paylaşmıştı.

Suudi Arabistan 2030 iklim hedeflerine yönelik paylaşımların azlığı nedeniyle eleştirilirken, bu konuda yetersiz bulunuyor. Diğer ülkelerin aksine Suudi Arabistan, Paris Anlaşması kapsamında ulusal emisyon verilerini paylaşmıyor. Ayrıca ülkenin iklim hedeflerindeki İklim Hareketi Takibi (CAT) verisinin oldukça yetersiz olduğu belirtiliyor.