Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nın ev sahipliğinde, 7. Mezopotamya Gurme ve Yöresel Lezzetler Fuarı kapsamında düzenlenen Ortak Oda/Borsa Meclis Toplantısı, bölgenin ekonomik gündemine damga vurdu.
Erzurum Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Oral’ın salona hitaben yaptığı "Bu salonun adı artık ‘Dost Meclisi’ olsun" önerisi oybirliğiyle kabul edildi ve toplantı bu sembolik isim altında gerçekleştirildi.
Erzurum Ticaret Borsası (ETB) Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Oral, Meclis Başkanı Yavuz Güney ve meclis üyelerinden oluşan 40 kişilik heyetle Diyarbakır’a gelirken; toplantıya Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya, Diyarbakır Ticaret Borsası Başkanı Engin Yeşil, Osmaniye, Cizre ve Tunceli ticaret ve sanayi odalarının başkan ve meclis üyeleri de katıldı.
Heyetler fuar kapsamında ETB standında bir araya geldi; misafirlere coğrafi işaretli Erzurum pekmezli baklavası, kadayıf dolması ve sarma kadayıf ikram edilerek Erzurum’un yöresel lezzetleri tanıtıldı. Program daha sonra Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nda gerçekleştirilen ortak meclis toplantısıyla devam etti.
Mehmet Kaya: "Bölgeler arası 26 katlık harcama farkı var"
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya, "Erzurum Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Başkan’a özellikle teşekkür etmem gerekiyor. Kendisiyle tanıştığım günden beri hiçbir önyargı taşımadan ekonomik işbirliğini, siyasi uyumu ve ülkenin birlikteliğini güçlendirecek çalışmalar yapıyor. Ülkenin böyle bir yaklaşıma ihtiyacı var." dedi.
Konuşmasında ekonomik veriler üzerinden bölgedeki kalkınma sorunlarına dikkat çekerek Türkiye’nin kritik bir süreçten geçtiğini belirten Kaya, özellikle bölgesel eşitsizliklerin kabul edilemez boyuta ulaştığını ifade etti:
"Diyarbakır, Erzurum, Cizre ve Tunceli ile gelişmiş iller arasındaki kişi başı tüketim harcaması farkı 26 kat. Biz 18 TL harcarken gelişmiş bölgelerde bu rakam 200 TL. 13 temel tüketim kaleminin 8’inde son sıralardayız."
Bölgede ekonomik gelişmenin önündeki en büyük engelin çatışma ve yatırım eksikliği olduğunu vurgulayan Kaya, şu tespitleri yaptı:
"Biz hem az kazanıyoruz, hem az harcıyoruz hem de daha çok borçlanıyoruz. İstanbul’daki kişi başı mevduat bölgemizin 3,6 katı. Biz 100 TL mevduata karşılık 180 TL kredi kullanıyoruz; yani borçluyuz."
Teşvik politikalarının bölgesel farkları azaltmak yerine büyüttüğünü ifade eden Kaya, 2012’de yürürlüğe giren 6 bölgeli teşvik sisteminin sonuçlarına dikkat çekti. Kaya, "Dağıtılan her 100 liranın 61 lirasını birinci bölge aldı. Bizim bulunduğumuz 5. ve 6. bölgelerin toplam payı yalnızca yüzde 9." Kaya ayrıca Irak ve Suriye pazarlarının Türkiye için büyük fırsat olduğunu vurgulayarak Şenyurt Sınır Kapısı’nın bir an önce açılması gerektiğini söyledi. "Ekonomiyi büyütürsek siyasi ilişkiler de iyileşir. Ortak akıl ile kalkınmayı sağlamalıyız." dedi.
Hakan Oral: "Bu salonun adı artık dost meclisi"
Erzurum Ticaret Borsası Başkanı Hakan Oral, konuşmasına salona "Dost Meclisi" adını vererek başladı ve öneri oybirliğiyle kabul edildi.
Türkiye genelindeki Erzurumlu nüfusuna dikkat çekerek göçün bölgesel kalkınma üzerindeki etkisini vurgulayan Oral, "3,5 milyon Erzurumlunun sadece 750 bini Erzurum’da yaşıyor. Eğer en az yarısı memleketinde olsaydı ekonomik göstergelerimiz bambaşka olurdu." dedi.
Bölgede turizm ve fuar kültürünün gelişmesi gerektiğini ifade eden Oral, şu görüşleri dile getirdi: "Erzincan’dan Tunceli’ye, Diyarbakır’dan Van’a uzanan bir turizm destinasyonu oluşturmalıyız. Sanayi elbette önemli ama bizim için doğa, tarih, kırsal turizm çok değerli. ‘12 Ay Turizm’ hedefine ulaşacağız."
Coğrafi işaret çalışmalarının önemine değinen Oral, Türkiye’de bu alanda rekor kırdıklarını belirterek Erzurum Ticaret Borsası’nın sahip olduğu 61 coğrafi işaretli ürünü hatırlattı. Toplantıya katılan tüm oda ve borsa başkanlarını Erzurum’a davet eden Oral sözlerini şöyle tamamladı: "Bugün fuara değil dostlarımızın yanına geldik. Bir Diyarbakırlı bir Osmaniyeliyle, bir Tuncelili bir Erzurumlu ile ticari bağ kursun; bu fuarın meyvesi bu olsun."
Engin Yeşil: "TOBB’un çalışmalarının yüzde 90’ı sonuçlanıyor"
Diyarbakır Ticaret Borsası Başkanı Engin Yeşil, TOBB’un çalışmalarına ilişkin sektör meclislerinin önemine dikkat çekti. Yeşil, "TOBB’da 60’a yakın sektör meclisi var ve her biri iki ayda bir toplanır. Sektörlerin tüm taleplerinin yüzde 90’ı olumlu sonuçlanıyor. Sayın Başkanımız Rıfat Hisarcıklıoğlu gecenin üçüne kadar bu konular üzerinde çalışıyor."
İhracat ve uluslararası ticarette proaktif olmanın önemine değinen Yeşil, kendi firmasının üretiminin yüzde 60’ını Amerika ve Avrupa’ya ihraç ettiğini belirterek şunları söyledi: "Oturduğumuz yerden kimse bizi bulmaz. Amerika’ya hiç gitmemiş, Avrupa’ya adım atmamış insanlar ‘neden ihracat yapamıyorum?’ diye soruyor. Fırsatlar ayağa gelmez, biz gideceğiz."
Tekstil sektöründe maliyet baskısı nedeniyle firmaların Mısır gibi ülkelere yöneldiğini belirten Yeşil, tüm oda ve borsaların bölgesel sorunlar için ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
7.Mezopotamya Gurme ve Yöresel Lezzetler Fuarı’nın bölgenin gastronomisini tanıttığını söyleyen Yeşil, "Bu tür fuarlar önyargıları kıran, iş birliğini güçlendiren çok kıymetli platformlar." dedi.
Toplantı yöresel ikramlarla son buldu
Başkanların konuşmalarının ardından Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından misafirlere yöresel yemek ikramında bulunuldu. Bölgenin gastronomi kültürüne dikkat çekilen etkinlik, Diyarbakır Ticaret Borsası’na yapılan ziyaretle son buldu.
Erzurum, Diyarbakır, Osmaniye, Cizre ve Tunceli’den gelen oda ve borsa başkanlarının ortak mesajı ise aynıydı: "Bölgesel kalkınmayı iş birliği, ortak akıl ve ekonomik güç birliği ile başaracağız."
