Bölgesel Asgari Ücret Rüzgarı: MÜSİAD'dan Yarım Asır Sonra Geri Dönüş Çağrısı

Asgari Ücret Komisyonu'nun zam görüşmelerine başlamasının arefesinde, tartışmaların odağına "bölgesel asgari ücret" talebi oturdu. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Mahmut Asmalı, yarım asır önce sona eren bu uygulamanın yeniden hayata geçirilmesinin gerekliliğini savundu.

2024 ASGARİ ÜCRET ZAM İÇERİKLİ TOPLANTILARI BAŞLIYOR

MÜSİAD Başkanı Asmalı'nın bölgesel asgari ücretin geri getirilmesi yönündeki çağrısı, 2025 Ocak ayı için yapılacak asgari ücret zammına yönelik pazarlıkların Aralık ayının başlarında başlayacağı bir dönemde geldi. İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinin yer aldığı Asgari Ücret Komisyonu'nun toplanıp karar verme süreci yaklaşırken, farklı talepler ve formüller gündeme getiriliyor.

BÖLGESEL ASGARİ ÜCRET GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE

Anadolu'daki yaşam koşulları ve ekonomik farklılıkları öne süren MÜSİAD Başkanı, bu fikrini Anadolu'da geçim şartlarının ve kira fiyatlarının İstanbul gibi büyük metropollere nazaran daha elverişli olduğu düşüncesine dayandırıyor. Türkiye'de 1951-1974 yılları arasında uygulama alanı bulan ancak Bülent Ecevit'in başbakanlığı döneminde terk edilen bu sistem, Asmalı tarafından tekrar gündeme taşınıyor.

“BÜYÜK ŞEHİRLERLE ANADOLU ARASINDA FARK VAR”

Mahmut Asmalı, İstanbul ve Anadolu'daki hayat koşullarının farklı olduğuna işaret ederek, bölgesel asgari ücret uygulamasının tekrar hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Anadolu ile İstanbul arasındaki kira farklarının da dikkat çekici olduğunu ve asgari ücretin yaklaşık üçte ikisi oranında çalışmaya razı olanların bulunduğunu dile getiriyor.

SENDİKALAR VE UZMANLAR BÖLGESEL ASGARİ ÜCRET KONUSUNDA İKİTELLİ

Asmalı'nın bölgesel asgari ücrete olan ısrarına karşın, sendikalar ve çalışma hayatı uzmanları karşı görüş beyan ediyor. Özellikle Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Sekreteri Tayfun Görgün, işçilik ücretlerini aşağı çekme girişimlerine karşı olduklarını belirtiyor. Sosyal Politikalar Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik ise bölgesel asgari ücretin sorun oluşturacağını ve hangi bölgelerde nasıl uygulanacağının ciddi bir tartışma konusu olacağını ifade ediyor.

ARAŞTIRMALAR NE GÖSTERİYOR?

Yapılan araştırmalar, asgari ücretin yerel ve bölgesel özellikler dikkate alınarak belirlenmesinin teorik olarak olumlu karşılanmasına rağmen, uygulamada yeterince etkin olamadığını ortaya koyuyor. Akademik yayınlar, sistemin zaman içinde yalnızca asgari ücretin belirlenmesinden ziyade toplu sözleşme işlevi de görmeye başladığına işaret ediyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) normlarına uygun asgari ücret tespiti gerekliliği, kanun koyucuların bugünkü asgari ücret tespit süreçlerine yönelmelerine neden olmuştur.

GEÇMİŞ BÖLGESEL ASGARİ ÜCRET ÖRNEĞİ