"Algoritmalar sizi yönlendiriyor"

Malatya’da İnönü Üniversitesi Bilim İletişim Ofisi tarafından düzenlenen "Çocuklar ve Sosyal Medya" başlıklı söyleşide, dijital çağın çocuklar üzerindeki etkileri, sosyal medya kullanımı ve medya okuryazarlığı konuları ele alındı.
Malatya Selahaddin Eyyubi Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde gerçekleştirilen söyleşiye öğrenciler ve öğretmenler yoğun ilgi gösterdi. Söyleşinin konuğu İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Barış Yılmaz olurken, moderatörlüğünü ise Radyo ve Televizyon öğrencisi Nisanur Hivva Yaşar yaptı. Programın açılışında konuşan moderatör Nisanur Hivva Yaşar, dijital çağda çocukların sosyal medya ile ilişkisini bilimsel bir çerçevede ele almanın önemine dikkat çekerek, söyleşinin katılımcılar için farkındalık oluşturmasını temenni etti.

"Süre önemli ama daha önemlisi içerik"
Söyleşide çocukların sosyal medya kullanımıyla ilgili verileri paylaşan Doç. Dr. Mehmet Barış Yılmaz, ekran süresinin tek başına yeterli bir ölçüt olmadığını vurguladı. Yılmaz, "Evet süre önemli ama daha önemlisi içerik. Çocukların hangi içeriklere maruz kaldığını mutlaka denetlememiz gerekiyor. Çünkü bazen birkaç dakika içinde bile zararlı içeriklerle karşılaşabiliyorlar" dedi.
Sosyal medyanın kontrol edilmesi zor bir alan olduğunu belirten Yılmaz, geleneksel medyanın aksine sosyal medyayı herkesin içerik üretebildiği bir mecra olarak tanımladı. Sosyal medyada kısa video içeriklerinin ciddi bir sorun oluşturduğunu ifade eden Yılmaz, "Kısa video içeriklerini fazla tüketen çocuklarda dikkat dağınıklığı artıyor. Artık 40 dakikalık derslerde bile ilk 15 dakikadan sonra odaklanma problemi yaşanıyor" diyerek, bu durumun akademik başarıyı da olumsuz etkilediğini belirtti.

"Algoritmalar sizi yönlendiriyor"
Sosyal medya algoritmalarının kullanıcı davranışlarını yönlendirdiğini söyleyen Yılmaz, kullanıcıların aslında özgür seçim yaptıklarını düşündüklerini ancak bunun çoğu zaman bir yanılsama olduğunu belirtti. Yılmaz, "Algoritmalar sizin neyi izlediğinizi analiz ederek size benzer içerikler sunar ve bir süre sonra sadece o içeriklerle karşılaşırsınız. Bu da ‘yankı odası’ dediğimiz bir duruma yol açar" ifadelerini kullandı.
Sosyal medyanın doğru bilgi kaynağı olarak görülmemesi gerektiğini belirten Yılmaz, "Sosyal medya bir öğrenme alanı değil, pekiştirme alanıdır. Doğru bilgi aileden, okuldan ve eğitimcilerden öğrenilmelidir" dedi.
Yapay zekânın çocuklar açısından yeni riskler oluşturduğuna dikkat çeken Yılmaz, sahte içeriklerin ayırt edilmesinin giderek zorlaştığını ifade etti. Yapay zekanın olumsuz özelliklerini anlatan Yılmaz, "Artık görüntü ve sesler yapay zekâyla üretilebiliyor. Çocuklar gerçek ile sahteyi ayırt etmekte zorlanabilir. Bu da ciddi güvenlik sorunları doğurabilir" şeklinde konuştu.

"Dijital zorbalığa karşı yalnız değilsiniz"
Dijital zorbalık hakkında da önemli bilgilendirmelerde bulunan Yılmaz, "Tanımadığınız kişileri sosyal medyada kabul etmeyin. Böyle bir durumla karşılaştığınızda asla yalnız değilsiniz. Aileleriniz, öğretmenleriniz ve yetkili kurumlar bu sorunu çözebilir" diyerek öğrencilere tavsiyelerde bulundu.
Konuşmasının sonunda medya ve dijital okuryazarlığı ile ilgili önemli bilgilendirmelerde bulunan Yılmaz, "Medya okuryazarlığı eğitimi toplumun her kesimine verilmelidir. Bu dijital dünyada bilinçli birey olmanın temelidir" ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
Etkinlik, soru-cevap bölümünün ardından gerçekleştirilen fotoğraf çekimiyle son buldu.