ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ı satın alma planlarına direnen Danimarka ve diğer Avrupa ülkelerine yönelik tehdidini hayata geçirdi. 1 Şubat 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere 8 AB ülkesine %10, Haziran'da ise %25 gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. İşte Trump'ın 'dünya barışı tehlikede' açıklaması ve Avrupa'dan gelen sert tepkiler.
Trump, Grönland İçin Masaya Yumruğunu Vurdu: 8 Müttefik Ülkeye Ağır Vergi
ABD Başkanı Donald Trump, stratejik önemi yüksek Grönland'ı satın alma girişimlerine karşı çıkan Avrupa ülkelerine yönelik ekonomik tehdidini somut bir adıma dönüştürdü. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı uzun açıklamada, Danimarka başta olmak üzere yedi Avrupa Birliği (AB) ülkesi ve Birleşik Krallık'a yönelik aşamalı olarak artacak gümrük vergileri uygulanacağını duyurdu.
"Dünya Barışı Tehlikede" İddiası
Açıklamasında küresel güvenlik gerekçesini öne çıkaran Trump, "Çin ve Rusya Grönland'ı istiyor ve Danimarka'nın bununla ilgili yapabileceği hiçbir şey yok" ifadelerini kullandı. Trump, "Dünya Barışı tehlikede!" diyerek, bu toprakları korumanın ancak ABD liderliğinde mümkün olabileceğini iddia etti. Grönland'a yönelik ilgisini "Altın Kubbe" olarak adlandırdığı savunma sistemleriyle açıklayan Trump, bu sistemin etkinliği için Grönland'ın "edinilmesinin" şart olduğunu vurguladı.
Vergi Oranları ve Koşulları Netleşti
Trump'ın açıkladığı vergi planına göre:
1 Şubat 2026 tarihinden itibaren Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya'dan ABD'ye gelen tüm mallara %10 gümrük vergisi uygulanacak.
1 Haziran 2026 itibarıyla bu vergi oranı %25'e yükselecek.
Trump, bu vergilerin, "Grönland'ın tamamen ve bütünüyle satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılıncaya kadar" geçerli olacağını belirterak müzakere kapısını açık bıraktı.
Avrupa'dan Sert Tepki: "Şantaja Boyun Eğmeyiz"
ABD'nin beklenmedik ekonomik hamlesi, Avrupa başkentlerinden hızlı ve net tepkilerle karşılandı. Müttefik bir ülkeye yönelik bu tür bir tehdidin NATO ittifakı içinde ciddi bir krizi tetikleyeceği öngörülüyor.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson: "Şantaja boyun eğmeyeceğiz. Diğer AB üyeleri, Norveç ve Birleşik Krallık ile yoğun görüşmelerde olduğumuzu bildirmek isterim."
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron: "Hiçbir sindirme veya tehdit bizi etkileyemez." şeklinde konuştu.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer: "NATO müttefiklerinin kolektif güvenliğini sağlamak için müttefiklere gümrük vergisi uygulamak tamamen yanlıştır." dedi.
AB Kurumları Uyardı: "Tehlikeli Bir Sarmal"
Avrupa Birliği'nin tepkisi de gecikmedi. AB Komisyonu ve Konsey Başkanları, ortak bir açıklama yaparak Trump'ın kararını kınadı. Açıklamada, bu tür gümrük vergilerinin transatlantik ilişkileri "zayıflatacağı" ve "tehlikeli bir düşüş sarmalına yol açabileceği" konusunda uyarıda bulunuldu. Hollanda ve Almanya yetkilileri de tepkilerini AB ile koordineli bir şekilde belirleyeceklerini ifade etti.
Tansiyon Yükseliyor: Kriz Derinleşebilir
Trump'ın Grönland konusundaki ısrarı ve bunu müttefikleri üzerinde ekonomik bir baskı aracı olarak kullanması, II. Dünya Savaşı sonrası kurulan Batı ittifakı içinde benzeri görülmemiş bir krize işaret ediyor. Önümüzdeki günlerde Avrupa'nın ortak ve somut bir yaptırım kararı alıp almayacağı ve Washington ile diyaloğun nasıl ilerleyeceği, uluslararası politikanın gündemini belirleyecek.